HÀ THU THỦY

Mười tám năm sau tập thơ đầu tiên, Hoàng Đình Quang mới in tập thứ hai.
“Hát chẳng theo mùa” đến tay tôi khá muộn, qua một người bạn. Tập thơ không đẹp, chỉ một sắc màu nóng nhưng khi đã đọc bài đầu tiên thì tôi quên luôn cái đơn giản của bìa mà cứ thế miệt mài đến trang cuối.
Hầu như bài thơ nào cũng gây ấn tượng với tôi. Có những câu thơ thơ đến ngạc nhiên, có những câu như nói, chẳng vần chẳng điệu vẫn đưa được vào nhuần nhuyễn giữa bài, có những da diết, bần thần, có những đớn đau, hụt hẫng…Tôi nghĩ nhà văn này chắc cũng gặp nhiều sóng gió.
Phần đầu tập thơ gồm 35 bài, phần sau, “Phan Thiết mùa đông”, 20 bài.
Người đọc có thể biết Hoàng Đình Quang qua phần đầu bài thơ, nơi anh sinh ra
“Cái làng Sơn Cốt của tôi
Bé như hạt tấm ông trời lọt tay…
…Tên làng gợi một núi xương
An lành thì ít, tai ương thì nhiều”.
(Làng Sơn Cốt của tôi)
Đi theo phần đầu này, biết HĐQ vốn là một người ra trận, không biết cơn cớ gì khiến anh cầm bút “Tôi dớ dẩn- anh nhà văn phọt phẹt”, có một người vợ “Bướm ong về không làm nản lòng em”, có nhiều phút “thả nỗi buồn đi đuổi bắt” như mọi người cầm bút khác…nhưng cái đọng lại nhiều nhất trong phần đầu, có lẽ dù tác giả không nghĩ thế, đó là giới thiệu đến người đọc một HĐQ quá nhạy cảm, vừa e ngại làm mất lòng người vừa sợ phiền thiên hạ. Những người này có chung tên gọi là Người ngập ngừng.
Phần hai tập thơ, như cách chia giai đoạn của tác giả, là tình cảm thật với một địa danh, mà thực chất là với một con người.
Xuyên suốt 20 bài, hình ảnh về một vùng biển hiện lên rất rõ với cát đỏ, biển xa, những con sò…và con người gắn với biển. Nếu phần đầu là những câu thơ nuột nà:
“Anh đứng lặng trước dòng sông số phận
Chuyến đò hoa quay mũi tự bao giờ”
“ Không thể nói yêu em như thuở còn vụng dại
Cái thuở nhìn đâu cũng báo hiệu một mối tình”
(Mối tình sau)
Hay:
“Nếu cuộc đời này không có chỗ để hôn nhau
Trong giấc mơ hãy đưa em về Bãi Trước”
(Vũng Tàu)
Thì phần hai có nhiều câu thơ như cuộc trò chuyện giữa hai người, hay những câu nhắn trong điện thoại, câu chát trong yahoo
“Lời khai thiếu thành khẩn
Tội danh được thành lập”
(Buổi sáng thành khẩn)
“Em và anh từ nay đến già vẫn thế
Vẫn thế này  ư
Ừ
Vẫn thế này thôi”
(Lời tiên tri trong ngày Valetine)
“Em về rồi chống chếnh gì đâu
Cái gì cũng chông chênh
Và cái gì cũng khuyết
Và cái gì cũng chẳng ra gì hết
Và cái gì em cũng mang đi”
(Em về)
Phần hai là nỗi nhớ quay quắt, nhớ đến đánh mất mình, nhớ đến xung quanh dường như tan biến hết.
Khi ngơ ngác:
“Tất cả đều có thật
Không lẽ nào không có
thật
Em?”
(Tiễn)
Khi ao ước điều viển vông:
“Nếu được trở về với tuổi mười lăm
Em sẽ làm gì, hỡi em thương mến”
(Mơ hồ)
Khi phát cáu lên với chính mình:
“Đỏ như thế làm gì?
Cô đơn như thế làm gì
Dừng lại như thế làm gì
Cát”
(Cát đỏ)
Rồi đành công nhận:
“Chẳng ai dối được lòng mình
Anh yêu em biết mấy”
(Không đề)
Tất cả những tình cảm này được thể hiện rõ trong một bài thơ “ Phan Thiết mùa đông”
Khác với những bài thơ từng viết trước đó,  “Phan Thiết mùa đông” được bắt đầu bằng một tuyên bố nghe ra có vẻ hùng hồn:
“Anh không có gì với Phan Thiết
Ngoài em”
Dịch nghĩa: Với anh, địa danh này anh biết chỉ vì em ở đó. Trước và sau em, trong anh không có Phan Thiết. Nhưng từ bây giờ, Phan Thiết không chỉ là tên đất, tên làng mà còn là một tình yêu, có nhung nhớ, có giận hờn, có đến và có lẽ có đi. Phủ  định “Anh không có gì với Phan Thiết “ và khẳng định “Anh không có gì với Phan Thiết. Ngoài em” đã đặt Phan Thiết vào cái thế chông chênh, khó xác định, có thể vững bền mãi mãi, có thể mất ngay hôm nay. Cái mơ hồ ấy, cùng với tâm trạng cố làm ra vẻ cứng cỏi ấy của tác giả ngay câu thơ đầu tiên đã hứa hẹn một bài thơ hay.
Phan Thiết sẽ hiện lên khá rõ trong bài thơ với sông Cà Ty xanh, với Lầu Ông Hoàng, với những viên gạch vỡ, với mây trắng, với sương rơi, với trăng lạnh…tất cả như có một vẻ gì đó vừa hoài cổ, vừa xa xôi, vừa sang cả…cảnh vật thì như vậy nhưng bên trong nhà thơ, một ngọn lửa nhen tự khi nào không thể dập tắt nổi đang thiêu đốt. Hoá ra cái lạnh lùng ấy được dùng như bình chữa lửa.
“Buổi sáng một mình và những câu hỏi nhỏ
Câu trả lời sẽ không bao giờ có”
Tình cảnh này lặp đi lặp lại, đeo bám không rời. Sẽ rất khó chịu cho một người bình thường đang yêu. Nhưng sẽ rất dễ chịu cho một nhà thơ đang yêu. Bởi đây là lúc tâm hồn xao xuyến, bay bổng vượt lên trên cuộc sống. Trong trạng thái yêu đơn phương một ai đó, thơ là cứu cánh, là phương tiện, là người tâm phúc nhất. Đây cũng là lý do để Phan Thiết mùa đông thành bài thơ tôi cho là hay nhất trong “Hát chẳng theo mùa” và trong tất cả những bài thơ của Hoàng Đình Quang. Tình yêu không phải là mối quan hệ ấy đã làm nên những câu thơ hay đến giật mình:
“Không có em?
Anh đã làm ra một riêng em
Để được thả nỗi buồn đi đuổi bắt
Ngay cả lúc mối tình không có thật
Anh vẫn ngồi mê mải vẽ vào đêm”

“Anh sẽ chọn cho mình một nụ cười riêng
Một ánh mắt riêng
Mùa đông đến rất gần Phan Thiết
Anh lại nhớ, bần thần, tha thiết”
Người Hoàng Đình Quang chấp nhận “Không có em anh uống với trăng ngà” sẽ như thế nào?
“Em nhìn sâu vào tận đáy mắt mình
Những ánh lửa khát khao và hờ hững”
“Khát khao và hờ hững” hay khát khao mà hờ hững? Bởi đây là hai trạng thái tình cảm trái ngược nhau. Nó chỉ hợp lý khi một trong hai cái là giả tạo, “khát khao” hay “hờ hững” đây? Có lẽ mỗi người sẽ tìm thấy câu hỏi của chính mình mà không liên quan gì đến người HĐQ nói đến trong bài thơ này.
HĐQ cũng nhận thấy nội tâm rắc rối của “nàng”
“Em đi và lạnh hẳn những buổi chiều
Trong ánh mắt, cánh buồm không có gío
Lầu son đã thành hoang phế
Ông Hoàng nào đã đi về cõi xa”
“Trong ánh mắt, cánh buồm không có gío”…
Và đúng vậy, những “câu trả lời sẽ không bao giờ có”, những “Đốm lửa cháy khát khao và hờ hững”, những “ánh mắt, cánh buồm không có gió”…và hơn thế khi tác giả đã “làm ra một riêng em” thì kết cục không viên mãn là điều sẽ  thấy
“Có cuộc đời không thể sống cùng nhau
Có con đường không thể cùng đi hết
Anh dừng lại ở bên này Phan Thiết?
Mùa đông!”
HĐQ xác định mọi thứ đều không thể, cuộc đời không thể sống, con đường không thể đi và quyết định dừng lại phía bên này Phan Thiết.
Nhưng bên nào mới là “Bên này Phan Thiết”?, trong hay ngoài? Hãy hỏi HĐQ thử xem.
“Phan Thiết mùa đông” là một bài thơ tình day dứt nhất tôi đọc được ở HĐQ. Khi ấy là năm 2007, bầu trời vùng biển quá nhiều mây trắng Phan Thiết, hay vẻ hoang tàn cổ kính của Lầu Ông Hoàng với tên tuổi Mộng Cầm, hay cái mong manh của mối mối tình không có thực, hay cái đốm lửa khát khao hờ hững của “nàng” đã khiến HĐQ ra không khỏi cảm giác nhớ nhung, bần thần, vừa muốn có một câu trả lời, vừa muốn nuôi dưỡng nỗi buồn đơn phương này đến vậy?
HĐQ là nhà văn với nhiều giải thưởng cho 4 tiểu thuyết “ Những ngày buồn”, “Cánh đồng lưu lạc”, “ Xuân Lộc”, “Phản trắc”, 5 tập truyện ngắn. Thơ, chỉ có hai tập. Tập “Hát chẳng theo mùa” in năm 2009, gọn nhẹ, đơn giản nhưng nhiều bài thơ hay, hay bài nào cũng có những câu thơ hay. Tuy HĐQ dặn ở đầu cuốn rằng “Em đừng tin câu thơ tôi viết. Con chim vu vơ hót chẳng theo mùa” nhưng không có nàng thơ thì không có thơ tình.
Tình thơ- người thơ- nàng thơ… hầu như đều sẽ thay đổi theo thời gian, theo cảm xúc. Bây giờ HĐQ ở bên nào Phan Thiết , câu trả sẽ rõ khi HĐQ có bài thơ nào hay hơn “Phan Thiết mùa đông.”

H.T.T.

Chiêm bao cơm nắm, muối vừng
Bao nhiêu trầm tích để gừng đừng cay?

Chim trời thả bóng vào mây
Ngẩn ngơ thả nhớ vào ngày xa em.

Áo lành sợi chỉ buông rèm
Người đi phương ấy mà đem hương về

Trốn vào sau giậu tái tê
Tơ hồng giăng suốt bốn bề lặng im.

Chiều đi bóng đổ im lìm
Hằn trong cõi một trái tim bộn bề.

Ước mình còn được u mê
Tâm tâm niệm niệm mà về cõi dương.

Tàn đêm chạnh phải khói sương
Còn nguyên một chuyến hoang đường với nhau.

                                                                            Hoàng Đình Quang

     Nói về giấc “Chiêm bao” chính nhà thơ Nguyễn Bính thừa nhận” Tôi chiêm bao rất nhẹ nhàng…” , để rồi sau khi “tỉnh giấc chiêm bao”  thì lại “gió bay tà áo chiêm bao nửa chừng…”  và chính trong những giấc “ Chiêm bao” ấy, nhà thơ tình của “tương tư” đã vội ghi lại những câu thơ:

                          “  Sắc hương muôn nẻo tuôn trào
Tiếc mà chi giấc chiêm bao một mình
Anh về viết lại thơ anh
Để cho bến mát cây xanh đôi bờ” .

   Trong “Truyện Kiều” thì nàng Kiều than thở “ Biết đâu rồi nữa chẳng là chiêm bao” . Trong “Nam Hoa Kinh” ( Trang Tử) hay còn gọi là “ Nam Hoa Chân Kinh”  có một điển tích nói về “chiêm bao”  mà Lý Thương Ẩn đời Đường có câu “ Trang Chu hiểu mộng mê Hồ Điệp”… Từ mộng đi vào văn chương, thơ ca thấm đẫm vào dân gian để khi diễn đạt cái gì không thật thì người ta cho đó là mộng. Không chỉ “chiêm bao” mới có mộng mà ngay khi thức vẫn có mộng như thường, ta hay nói trong trường hợp đó là “mở mắt chiêm bao”. Đức Phật kết thúc bài kinh Kim Cang bằng bốn câu kệ:

“Tất cả pháp hữu vi
Như mộng, huyễn, bọt, bóng
Như sương, như chớp loé
Hãy quán chiếu như thế.”

   Thế nào là pháp hữu vi? Mọi sự mọi việc như đi, đứng, nằm, ngồi, ăn cơm, mặc áo… đều là hữu vi. Đó là nói về bên ngoài. Năm uẩn, sắc, thọ, tưởng, hành, thức; bốn đại, đất, nước, gió, lửa hay sáu căn, sáu trần, mười hai xứ, mười tám giới cũng là pháp hữu vi. Nói là pháp hữu vi vì tất cả pháp do nhân duyên hoà hợp mà thành. Khi nhân duyên hoà hợp gọi là pháp được sinh. Nói như vậy để ta chứng minh được rằng, bài thơ “Chiêm bao” của nhà văn Hoàng Đình Quang nằm trong pháp “hữu vi” mà ta biết rằng chả có giấc “chiêm bao” nào giống nhau cả , từ Nguyễn Du cho đến Nguyễn Bính hay Trang Tử.

     Với nhà thơ Nguyễn Bính thì “Chiêm bao rất nhẹ nhàng” , còn với Hoàng Đình Quang- tác giả ghi lại giấc “chiêm bao” sao mà nặng nề , trĩu nặng suy tư đến thế. Mở đầu cho giấc “Chiêm bao” tác giả viết:

“ Chiêm bao cơm nắm muối vừng
Bao nhiêu trầm tích để gừng đừng cay” .

     Đúng là một giấc “chiêm bao” vô cùng giản dị, chẳng phải là giấc mơ cao sang đầy những cao lương mĩ vị, chỉ là “cơm nắm muối vừng” – mang nét rất đặc trưng của làng quê nông thôn Bắc Bộ, gắn với hình ảnh “hương đồng cỏ nội”, nơi có gốc lúa, bờ tre cùng với hình tượng con trâu đi trước, cái cày đi sau. Ca dao Việt Nam cũng có câu : “ Tay bưng chén muối đĩa gừng/ gừng cay muối mặn xin đừng quên nhau”. Hình ảnh trong thơ Hoàng Đình Quang rất gần gũi với những câu ca dao, dân ca đầy tính “răn đời” về tình nghĩa mà ông bà ta đã đúc kết thành bài học vô cùng quý báu. Nếu như chỉ hình ảnh “cơm nắm muối vừng” thôi thì giấc “chiêm bao” thật nhẹ nhàng, nhưng vấn đề cần bàn luận lại là câu thơ “ bao nhiêu trầm tích để gừng đừng cay”. Độc đáo nhất của ý thơ Hoàng Đình Quang lại nằm ở sự trĩu nặng cả một cõi lòng với “bao nhiêu trầm tích” đã đi qua. Những vết “sẹo” đời liệu rằng có “lành lặn” được không ? “Gừng cay muối mặn xin đừng quên nhau”- giá như gừng “đừng cay” thì cuộc đời này hay biết mấy ! “Gừng càng già càng cay” – liệu rằng có thật thế không? Bao nhiêu câu hỏi đặt ra … nhưng …làm sao tránh được quy luật tự nhiên , cũng như “Ớt nào là ớt chẳng cay”. “Gừng đừng cay” – đọc câu thơ mà ta cảm thấy mắt như đã “cay xè” từ lúc nào. Vị “cay” như cay nồng xuống cả mũi , ta không ăn “gừng” mà cũng cảm nhận sự tái tê… man mác, ngậm ngùi cho nỗi lòng của tác giả bài thơ.

         Nỗi nhớ trong “Chiêm bao” được Hoàng Đình Quang miêu tả cũng rất độc đáo :

“ Chim trời thả bóng vào mây
Ngẩn ngơ thả nhớ vào ngày xa em”

      Hình ảnh cánh chim với bầu trời luôn nằm trong hệ quy chiếu tuần hoàn của nhau trong thơ văn. Một trong những đặc trưng cơ bản của phong cách thơ nghệ thuật là sự kết hợp hài hòa rất tự nhiên giữa màu sắc cổ điển và tinh thần hiện đại. “Chim trời thả bóng vào mây” là lối tả cảnh ngụ tình mang nét cổ điển. Ta liên tưởng tới cánh chim trong “Nhật Ký trong tù” của Bác “ Quyện điểu quy lâm tầm túc thụ/ cô vân mạn mạn độ thiên không” , cánh chim trong thơ Lý Bạch “ Chúng điểu phi cao tận” , trong thơ Bà Huyện Thanh Quan” Ngàn mai gió cuốn chim bay mỏi “…khác với cánh chim trong Truyện Kiều của Nguyễn Du “ Chim hôm thoi thóp về rừng” … Ở đây hình ảnh “chim trời thả bóng vào mây” không phải là lối tả thực, mà tác giả chỉ tưởng tượng từ giấc “chiêm bao” nhưng cũng khiến ta cảm tưởng cả một không gian mênh mông, giữa một bầu trời có hình ảnh cánh chim đo cánh, nên mới có “bóng” in vào những đám mây trên bầu trời. Cũng như hình ảnh “bóng” của “em” luôn hiện hữu trong giấc mơ của “Anh”. Nghệ thuật nhân cách hóa trong câu thơ “ Chim trời thả bóng vào mây” thật tài tình . Đồng thời cũng là hình ảnh “ẩn dụ” để làm sáng tỏ trong lối so sánh : chim trời – bóng- mây và ngẩn ngơ – nhớ- em . Trong lời một bài hát có câu “ Đôi khi tình yêu vẫn thế …Yêu nhau chỉ vì yêu nhau…” và có những “nỗi nhớ” đôi khi cũng chẳng biết để làm gì …cứ cảm thấy nhớ và đến một ngày da diết nhớ … vậy thôi . “ Ngẩn ngơ thả nhớ vào ngày xa em” – một nỗi nhớ tưởng chừng như không thể thành được thơ vì không định hình được nhớ như thế nào …thực ra cũng chả có gì để mà nhớ mới lạ chứ. Thế mà rồi ..cũng “ngẩn ngơ” đến lao đao lòng người , “chiêm bao” …để rồi …hóa thành tứ thơ – một niềm trắc ẩn khó thành …

        Chỉ là bốn câu thơ đầu trong “chiêm bao” thôi mà có thể người đọc sẽ thấy được tính sâu sắc, giàu triết lý, mang âm hưởng của thơ đường trong thơ Hoàng Đình Quang. Hai câu thơ tiếp theo, tôi nghĩ rằng rất nhiều người hơi khó hiểu ở ý thơ:

“ Áo lành sợi chỉ buông rèm
Người đi phương ấy mà đem hương về”

     “Ngẩn ngơ thả nhớ vào ngày xa em” – “thả nhớ” chứ đâu có phải “thả dê”, nỗi nhớ như bị bỏ bùa vậy. Tôi mạnh rạn nói ra điều ấy là vì muốn làm sáng tỏ nỗi nhớ trong “chiêm bao”. Thế thì tại sao lại là “Áo lành sợi chỉ buông rèm” ? Sao không phải là hình ảnh cái áo rách hay áo mỏng manh nhỉ? Nhưng nếu nhà thơ dùng “mỏng manh” thì nghĩa quá rõ ràng rồi, câu thơ còn gì là cái hay nữa. Theo nghĩa đen thì ý câu thơ “Áo lành sợi chỉ buông rèm” – chỉ đơn giản là một cái áo lành lặn nhưng thuộc áo mỏng, ta cảm nhận như đó là những “sợi chỉ” nhỏ mỏng manh che lớp da thịt người con gái. Một hình ảnh so sánh thật kín đáo mà hiếm có nhà thơ nào kín đáo khi nói lên được suy nghĩ của lòng mình như tác giả Hoàng Đình Quang. Cũng có thể mùi thơm trên người cô gái đã làm cho tâm hồn nhạy cảm của nhà thơ có được những vần thơ độc đáo như thế. Câu thơ “Người đi phương ấy mà đem hương về” , “người đi phương ấy” là phương nào vậy? Có thể cô gái ấy đi nơi phương xa và khi gặp lại thì vẫn “áo lành” mỏng manh ấy, vẫn mùi “hương” ấy nơi người thi nhân cảm nhận. “Sợi chỉ” ấy tuy mong manh, bé nhỏ nhưng không phải bị “đứt” mà áo vẫn “lành” lặn . Có phải là nhìn dáng em qua lớp áo mỏng manh, tuy chia xa ….nhưng hình ảnh “em” lại không đi mất trong tâm trí của nhà thơ?. Có thể hình ảnh “em” ấy đã trao trọn vẹn trong trái tim người thi sĩ đa cảm. Hình ảnh thơ quả là quá tuyệt, mang màu sắc lung linh huyền ảo…mênh mang, tình tứ, thật xa …mà lại rất gần .

        Tâm trạng sâu đậm nhất của nhà thơ lại tập chung ở hai câu thơ mang nặng màu sắc suy tư :

“ Trốn vào sau giậu tái tê
Tơ hồng giăng suốt bốn bề lặng im”

    Nguyễn Bính thì có “giậu mồng tơi” , Nguyễn Khuyến thì có “mấy chùm trước giậu hoa năm ngoái” … thế thì cái “giậu tái tê” của Hoàng Đình Quang là giậu gì vậy? Tại sao phải là “trốn vào sau giậu tái tê” ? Mà trò chơi “trốn tìm” đó là một lối chơi dân gian khiến tâm trạng con người ta thoải mái. Với tác giả của “chiêm bao” thì thật là tâm trạng khi “trốn vào sau giậu tái tê” . Thường “giậu” là nơi để ngăn cách giữa 2 khoảng khác nhau, còn gọi là phân chia ranh giới . Nhưng với Hoàng Đình Quang thì “ranh giới tình người đâu dễ phân chia” . “Giậu tái tê” ở đây chính là “giậu lòng” của “chiêm bao”. Sao nhà thơ không “trốn” vào nơi khác nhỉ? Đúng là chọn một nơi để “trốn sau giậu tái tê” quả là khó ra. Ở cái “giậu tái tê” ấy lại bị chằng chịt “tơ hồng” giăng mắc, giống như Đường Tam Tạng sang Tây Trúc lấy kinh bị yêu quái biến hóa thành màng nhện giăng xung quanh, ngó đâu cũng khó thoát ra khỏi cái màng nhện tưởng chừng như mong manh ấy. Hình ảnh “tơ hồng” trong ý thơ mang ý nghĩa duyên đôi lứa, nhà thơ bị bủa vây bởi lưới “tơ hồng” tứ phía. Chỉ có thể đành “lặng im “ trong lúc này, vì không thể biết làm gì được hơn trong hoàn cảnh như thế. Ta cảm thông với cõi lòng ngổn ngang đầy tâm sự trong hoàn cảnh trớ trêu với tiếng thơ Hoàng Đình Quang. Cảm được nỗi lòng tác giả, người bình xin được lấy những vần thơ thay cho cảm nghĩ bằng lời văn xuôi :

Vì sao anh chẳng nói gì
Bên này hạ cũng xanh rì chờ mong
Nhớ anh! em cháy lửa lòng
Lẽ đâu tình chỉ bằng không hỡi người ?
Bẽ bàng trên bến tình ơi!
Anh như cánh gió chơi vơi khó tìm
Dặn lòng khóa cửa buồng tim
Vẫn nghe sóng dậy khắp miền bão giông.
Tiết trời vừa mới lập đông
Và anh như bếp lửa hồng trong em .

     Có thể nói :Hoàng Đình Quang ngẫm về đời mình rõ nhất qua hai câu thơ :

“ Chiều đi đổ bóng im lìm
Hằn trong một cõi trái tim bộn bề”

    Từ suy tư, tâm trạng đến cách nhìn đời và “ngộ” ra tuổi xế chiều của đời mình qua “chiêm bao” quả là theo một trật tự logic tình cảm. Trong “Tống Biệt hành” của Thâm Tâm cũng có nhắc tới “cơn lạnh chiều nao đổ bóng thầm” , trong thơ Nguyễn Bính có hình ảnh “lưng còng đổ bóng xuống sân ga” …đều nói về màu thời gian của tuổi tác con người. Nhưng cách nói của Hoàng Đình Quang thật khác, gợi trong lòng người đọc bao suy tư, man mác buồn. Câu thơ “Chiều đi đổ bóng im lìm”- nghĩa đen là một buổi chiều rất “nín gió” nên cây cối mới “im lìm” không một chút xào xạc lá bay. “Bóng chiều không thắm không vàng vọt/ sao đầy hoàng hôn trong mắt trong”- hình như nhà thơ Thâm Tâm cũng có một buổi chiều như thế trong “Tống biệt hành”. Đồng cảm với tiếng thơ “chiều đi đổ bóng im lìm” là chút suy tư của người bình “ Chiều đi dâng sóng ngập hồn/ có ai níu chút hoàng hôn cuối ngày…’’( Trần Huyền Nhung). Ta hiểu ý tứ nhà thơ với một nỗi niềm như “ước gì thời gian trở lại” . Biết nói gì được trước “chiều đi” cứ lặng lẽ trôi , đành “im lìm” trong khi lòng còn “ bộn bề ” bao tâm sự… Trái tim ấy vốn đa cảm lắm, những vết sẹo của cuộc đời đã “hằn” sâu trong đó , thử hỏi lòng nhà thơ sao mà nhẹ nhàng, thanh thản được chứ? Trái tim ấy đã từng trải, bao thương tích của cuộc đời “hằn” thành vết “sẹo” …làm sao không đau được chứ ! Thương thay cũng một kiếp người ! ( Nguyễn Du) . Hoàng Đình Quang sử dụng ngôn từ “một cõi” – chỉ là “cõi” riêng của những suy tư thôi , không phải là tất cả với “tái tim bộn bề” ấy. Một cõi là chỉ sự riêng tư , một nơi nào đó để nhớ về …để đồng cảm, để thương vay khóc mướn…để làm giàu cho tâm hồn người thi sĩ vốn nhiều đa đoan.

         Thơ Hoàng Đình Quang mang triết lý phật giáo từ trong cả lời viết đến ý tứ thơ. Ta cứ như bị cuốn hút bởi cái “thần” mang hơi hướng phật giáo ấy, thể hiện ngay trong điều “ước” của nhà thơ:

“ ước mình còn được u mê
Tâm tâm niệm niệm mà về cõi dương”

    Niềm mong ước thật kín đáo! Nếu như tác giả nói toạc ra mong ước của mình là được sống trong tình yêu thì câu thơ sẽ nhạt như nước ốc. Cái khéo léo nhất là ước muốn được diễn tả chỉ bằng hai chữ “u mê” thôi. Thường khi yêu người ta hay bị lạc vào thế giới cứ như bị bỏ bùa thì gọi là “u mê” . Thế đấy,Hoàng Đình Quang thật tài tình khi nói được ước muốn, nỗi lòng của mình chỉ bằng hai chữ “u mê”. “Cõi dương” thường dùng trong kinh nhà Phật . “Cõi dương” là cõi của người sống, cõi đời, cõi thế gian. Mong ước của nhà thơ thật đời thường như bao con người khác. Một niềm mong ước thật đáng trân trọng. Nghệ thuật dùng điệp từ “tâm tâm niệm niệm” rất đắc địa. Điều đó thể hiện được tấm lòng của nhà thơ sống rất mực vì chữ tâm.

       Nếu như mở đầu bài thơ Hoàng Đình Quang nhập ngay vấn đề bằng một giấc “chiêm bao” thật giản dị, thì hai câu kết của bài thơ nói rõ thời gian của giấc “chiêm bao” ấy :

“ Tàn đêm chạnh phải khói sương
Còn nguyên một chuyến hoang đường với nhau”

    Thời gian của giấc mơ là “tàn đêm” – nói chính xác hơn là lúc gần về sáng.” Chạnh phải khói sương” chính là nỗi chạnh lòng về giấc “chiêm bao” ấy. Ta liên tưởng tới bài thơ “giây phút chạnh lòng” của Thế Lữ “vin ngành sương đọng, lệ hoa rơi”, ta nhớ tới những vần thơ trong “Hoa Tiên” của Nguyễn Huy Tự” Khi vui chạnh nhớ bạn hiền…kìa đâu nghi ngút khói sương”…tất cả nói về nỗi “chạnh lòng” trong tâm trạng mỗi nhà thơ. Nhưng “chạnh phải khói sương” trong thơ Hoàng Đình Quang chỉ ngắn gọn bốn từ thôi mà diễn tả được hết nội lòng của mình, bao hàm đầy đủ ý nghĩa: tâm trạng, tâm cảnh, thời gian, không gian. Tứ thơ cứ mờ mờ, ảo ảo giống như cõi thực hư… “Ở đây sương khói mờ nhân ảnh / ai biết tình ai có đậm đà” ( Hàn Mặc Tử). Giấc “chiêm bao” ấy còn “nguyên” vẹn trong tiềm thức nhà thơ , chẳng phải là một “chuyện” hoang đường, là những giấc mơ không có thật. Nghệ thuật dùng từ “chuyến hoang đường” của Hoàng Đình Quang thật sâu sắc. Ta thường nghe người ta kể lại giấc chiêm bao là “chuyện hoang đường” chứ không phải “chuyến hoang đường” như trong “chiêm bao” của tác giả. Tôi đã cẩn thận nhớ lại trong đầu mình để thấy rằng chưa có một nhà thơ nào của Việt Nam dùng được từ ngữ “chuyến” hoang đường trong thơ. Người ta thường nói :những chuyến đi , những chuyến tàu hay chuyến tàu hoàng hôn… Duy chỉ có một Hoàng Đình Quang là sử dụng “chuyến” hoang đường mà trong từ điển tiếng Hán hay tiếng Việt không có “ chuyến hoang đường” . Vậy “chuyến hoang đường” nghĩa là gì thế? Ở  đây tôi không bàn luận tới “chuyện” hoang đường trong mơ . Ta cứ ví như những chuyến xe trong cuộc đời , những chuyến đò ta đã đi qua …thì được gọi là “chuyến” . “Chuyến hoang đường” thực ra ta hiểu ý của Hoàng Đình Quang muốn nói : đó là giấc mơ đã được trải nghiệm từ thực tiễn , từ nỗi nhớ niềm thương …nên đã tạo thành “chiêm bao” mà cả hai cùng ở trong “một chuyến hoang đường” với nhau.

          Tóm lại: Bài thơ “chiêm bao” của thi nhân Hoàng Đình Quang viết trong cảm xúc từ giấc “chiêm bao” mà “còn nguyên một chuyến hoang đường với nhau” mang ý nghĩa thực tiễn là giấc mơ có thật , chẳng phải là “chuyện” hoang đường xa lạ ở đâu rình rập cảm xúc nhà thơ. Dòng cảm xúc trong “chiêm bao” không phải là cảm xúc tuôn trào, mà ta  cảm nhận  dường như người viết có cảm xúc pha trộn lẫn lý trí , suy nghĩ vừa mông lung, vừa nặng trĩu cõi lòng …Tất cả những điều đó đã kết thành những vần thơ lục bát sâu sắc, hàm ý và đặc biệt là mang âm hưởng của đường thi. Cảm ơn nhà thơ Hoàng Đình Quang đã cho bạn đọc thưởng thức một giấc “chiêm bao” tuyệt tác. Tôi cho đây là một thi phẩm có một không ai về nội dung , hình thức và cả nghệ thuật ẩn dụ, nhân hóa, so sánh, nghệ thuật sử dụng ngôn từ …trong thời buổi thi ca đang bị chìm vào quên lãng như hôm nay. Một tác phẩm nghệ thuật tuyệt hay mà hiếm có một nhà thơ nào trong thời đại nay có được phong cách truyền tải bằng thể thơ lục bát như Hoàng Đình Quang. Một giấc “chiêm bao” không phải nhẹ nhàng mà rất …Hoàng Đình Quang làm trăn trở, thổn thức bao giấc mơ còn bỏ ngỏ …

                                                     Trần Huyền Nhung

Khi tay trao tay anh vô tình không tin vào
Những – bông – hoa – phù – phiếm.
Giờ không còn nắm được tay nhau
Hoa tặng em phải nhờ hương khói.

Đám cưới không hoa
Em không buồn, không hỏi
Ngày đưa em đi xa
Hoa tiễn em chật lối.

Cho đến hôm nay anh mới mua một cành hồng.
Lặng lẽ thả về chín suối.
Em có nhận được không?

14-2-2011

Chiều tháng Chạp, em về muộn thế
Người lấn chen người, anh biết chợ đông
Em đã vắng lâu ngày không khéo lạc.
Nhà mình đây, nhà mình đấy, nhớ không?

Em tất tả, giọt mồ hôi mùa đông
Tay xách tay đùm, tóc mai bết má
Em cười nói, em phân trần, hể hả
Anh ngóng em về, nước lại chực rơi!

Bánh trái, rau dưa… anh đã sắp cả rồi
Em xem thử thiếu gì không em nhé!
Con gái tết này, Tết đầu đời thiếu mẹ
Cứ quẩn quanh trong bếp lại ra hè!

Em vẫn lam làm, xăng xái dường kia
Vui vẻ cằn nhằn cha con anh bề bộn
Từ bữa em xa, anh cầm lên đặt xuống
Không nỡ cất đi từ cái lược chải đầu!

Năm ngoái nhà mình, tết mới có con dâu
Luẩn quẩn mẹ con, thì thầm to nhỏ
Mẹ dạy con bày bàn thờ tiên tổ
Bài học năm nay trước di ảnh mẹ chồng!

Em có buồn, em có nhớ anh không?
Đêm nghe tiếng chân em, mà không nhìn thấy mặt
Anh ngồi lặng giữa buổi chiều tháng Chạp
Phố đã lên đèn, anh đợi cửa, chờ em!
Chiều 23 tháng Chạp, Canh Dần.

VIÊN ĐÁ NHỎ 

 

Mỗi lần đau xót quá
Tôi lại về nơi này
Cầm lên viên đá nhỏ
Đặt trong lòng bàn tay

Có gì trong đáy mắt
Đá ơi, khóc đi nào
Mùa thu đi chậm lắm
Trời nhấp nhô thấp cao.

Gió mùa thu khô xác
Thổi vô tình qua đây
Những gì vừa có được
Đã tan vào với mây!

Dốc lên bờ hun hút
Sau lưng đáy sông buồn
Sau một mùa sôi sục
Lại yên mình cô đơn!

Tôi lặng im nhìn đá
Đá im lặng nhìn trời
Trời thản nhiên sâu thẳm
Mây trắng trôi bời bời.

Có gì mang nặng thế
Không thoát nổi kiếp người!
Có gì đau đớn thế
Kể với mình, đá ơi!

2-11-2010

Truyện ngắn

Cả nhà tôi ai cũng cưng Miki!

Miki là con chó đẹp và khôn. Mỗi khi ba tôi ra lệnh cho nó làm một cái gì đó, bao giờ Miki cũng lặng lẽ ra chiều suy nghĩ rồi hất nhẹ mớ lông trước trán, lòa xòa xuống mắt rồi mới thi hành mệnh lệnh một cách hoàn hảo. Nó biết ba tôi là ông chủ, người có quyền lực tối thượng trong căn nhà này. Còn khi tôi bảo nó làm việc gì, như đi lượm trái banh chẳng hạn, thì nó vui vẻ làm theo ngay, nhưng thường không đến nơi đến chốn. Nó hay giỡn mặt tôi!

Ba tôi bảo Miki thuộc giống chó khôn và đẹp vào hàng nhất thế giới. Một ông bạn người nước ngoài, là đối tác liên doanh với Tổng công ty do ba tôi làm giám đốc, đã cất công  lùng mua mãi tận đâu ấy, xa lắm làm quà biếu cho ba. Lúc đầu tôi nghĩ dù sao thì nó cũng chỉ là con chó, vì có lần nó đã thượng lên gối của ba mà… tè! Nhưng ít lâu sau, cả nhà tôi phải công nhận là nó khôn, và chính thức coi nó như thành viên trong gia đình. Ai đi về cũng hỏi Miki trước nhất, và bao giờ cũng nhận được sự niềm nở vô điều kiện của nó!

Gia đình tôi, ba mẹ và tôi, giờ có thêm Miki là bốn thành viên!

Tôi quên, còn một người nữa, đó là dì Tám, người giúp việc cho chúng tôi. Dì Tám ở dưới quê, tôi cũng chẳng biết tỉnh nào. Tôi chỉ thấy dì như cái bóng trong nhà, lờ mờ nhưng chỗ nào cũng thấy dì hiện diện. Ngoài công việc lau nhà, giặt ủi, cơm nước… cho cả nhà, dì Tám còn có một nhiệm vụ đặc biệt do ba tôi giao là tắm cho Miki, và đến bữa cho nó ăn. Ba nói rằng một người cho Miki ăn thôi để nó khỏi ăn tạp, tránh người ta đánh bả. Con chó khôn thiệt, đôi khi tôi thấy nó cũng nũng nịu không chịu ăn, như là muốn làm khó cho dì Tám. Có lẽ nó cũng biết dì là người ở, làm công trong nhà chúng tôi.

Tết, dì Tám xin về quê ăn Tết với các con của dì. Ba mẹ tôi lo tiền công và quà cáp cho dì chu đáo, rồi dặn dì nhớ lên sớm. Trước khi về, dì Tám cúi xuống vuốt mớ lông trắng bốp của Miki rồi mới ra cổng!

Bữa chiều hôm ấy mẹ tôi lấy cơm và thịt cho Miki ăn. Con chó đứng trước đĩa thức ăn rồi nhìn chúng tôi, ngờ vực. Nó khẽ rít lên những tiếng nhỏ trong cổ họng, rồi lui vào góc phòng, không chịu ăn. Mẹ tôi thông báo tin này cho ba tôi, ông ngồi váo bàn ăn, lắc đầu: chắc nó còn no! Tôi cũng nghĩ thế!

Chiều hôm sau tôi đi học về, Miki vẫn nhảy ra quấn lấy chân tôi như thường lệ, nhưng đến bữa vẫn không chịu ăn. Ba tôi bảo: kệ nó, đói khắc phải ăn! Tôi cũng nghĩ thế!

Hôm sau, hôm sau nữa Miki vẫn không chịu ăn, mẹ tôi bảo hay nó ốm? Nhưng không, nó vẫn niềm nở với mọi người! Đến ngày thứ năm, con Miki bắt đầu uể oải, nó gầy đi, không còn cái vẻ tinh quái nữa. Mẹ tôi phàn nàn với ba:

-Nó nhớ chị Tám! Tại anh biểu để một mình chị Tám cho nó ăn! Giờ thì… chỉ có chị Tám cho nó mới ăn!

Ba tôi bưng đĩa thức ăn cơm trắng và thịt bò xào thơm phức đặt trước mũi Miki. Nó hít hít một lúc, tôi thấy nước miếng nó ứa ra. Nhất định nó phải ăn, tôi nghĩ trong bụng! Nhưng Miki nằm xuống, hết nhìn ba, lại nhìn đĩa thức ăn rồi ngoảnh đi chỗ khác! Ba tôi quát lên: Đúng là ngu như chó!

Hôm sau nữa thì chúng tôi cuống lên thật sự. Miki đã nằm bẹp xuống sàn nhà, ba tôi dúi đĩa cơm thịt vào miệng nó, nhưng con chó dứt khoát lắc đầu, thụt lùi. Ba tôi ghé sát vào tai Miki:

-Tao lạy mày, chó ơi! Ăn đi lấy một miếng! Mày mà chết thì…

Tôi thấy Miki vẫn nằm im, nước dãi và nước mắt nó chảy ra dàn dụa, nhìn đĩa cơm, nhưng vẫn không ăn. Ba tôi quay sang mẹ:

-Đi rước ngay chị Tám lên!

Nhưng không ai biết nhà dì Tám ở đâu!

Đến ngày thứ mười thì con Miki chết! Ba tôi, mẹ tôi và tôi đều buồn lắm!

Hai hôm sau, trong lúc ba mẹ tôi đi vắng thì dì Tám lên. Dì có quà cho tôi là một xâu bánh tét nhân dừa. Trong lúc bóc bánh cho tôi ăn, dì hỏi:

-Ủa, Miki đâu rồi mà không thấy nó ra mừng dì hả em?

Tôi dẫn dì Tám ra góc vườn, chỉ vào nấm đất nhỏ nhoi, nơi tôi chôn Miki. Dì ngồi xuống, bàn tay vỗ nhẹ lên mộ Miki, an ủi nó. Tôi kể cho dì nghe những gì đã xảy ra với Miki. Nghe xong, dì ngẩng lên nhìn tôi, tôi thấy những giọt nước mắt lăn trên má dì, vỡ ra!

Truyện ngắn

Buổi chiều, cơ quan hơi vắng. Khách thưa! Phóng viên về nhà viết bài, hoặc nhóm họp nhau ngoài bãi sông, gầy độ nhậu. Nhóm kỹ thuật thì 7 – 8 giờ tối mới “mise en page”, phơi kẽm…

Thu Trang xem lại kế hoạch trong tuần, định khép cửa chạy sang phòng Tổng biên tập xin điều chỉnh mấy chỗ thì có tiếng gõ cửa. Tiếng gõ rụt rè, đích thị người lạ. Chị ngẩng lên, nói to:

- Cửa mở đấy! Cứ vào…

Thấy nắm đấm nhúc nhích nhưng cánh cửa vẫn đóng, Trang đứng dậy đi ra mở cửa. Một khuôn mặt thanh niên đỏ phừng, lấm tấm mố hôi. Quen không nhỉ?

- Vào đi em…

- Cô… Cô nhớ cháu không?

Thật tình Trang thấy cậu chàng này có dáng dấp quen quen. Một gương mặt đẹp phổ thông. Không để cậu ta thất vọng, Trang cười:

- Cháu ngồi đi! Để cô nhớ nhé. Ta gặp nhau ở đâu nhỉ?

- Cháu là sinh viên ngữ văn… Hiện giờ cháu đang làm luận văn.

- A. Cô nhớ rồi! Đã bảo vệ chưa? Quốc Lan! Phải Quốc Lan không?

Cậu chàng bẽn lẽn như cái tên của mình, cười rụt đầu.

-        Cô có trí nhớ tốt quá…

-        Định xin việc hay sao mà nịnh sếp sớm thế? Mới gặp cháu một lần, nhưng bài của Lan, cô đã đọc và duyệt hình như 2 hay 3 bài rồi.

-        Cô thấy cháu có thể làm báo của cô được không?

Phó tổng biên tập Thu Trang, đứng dậy, lấy tờ báo số mới đưa cho Quốc Lan:

-        Được hay không là ở cháu chứ. Chỗ các cô, các chú rất cần phóng viên. Nhất là trẻ, nhanh nhẹn và được đào tạo bài bản. Nhưng mà, cô nó thật nhé. Chưa thể nói gì được ở cháu, với một vài bài có tính cảm nhận, cảm tính như cháu đã viết. Phải thật sự đi vào cuốc sống. Mà nghề báo cón phải có thêm nhiều thứ nữa… Cần nhất là lòng trung thực!

-        Vâng! Thưa cô cháu hiểu.

Trang cười thaỏi mái.

-        Hiểu nhanh thế?

Loay hoay một lúc Lan đứng dậy:

-        Cháu đến thăm cô, và muốn xin cô nhận vào làm báo. Mai mốt cháu sẽ tới gởi đơn và giấy chứng nhận tốt nghiệp. Cháu xin phép, không làm mất thời gian của cô…

- Được rồi. Cô sẽ nhớ. Lan về nhé.

Cậu chàng như nhợt nhớ ra:

-        Cháu có cái này tặng cô.

Nó lấy từ trong cặp ra một gói nhỏ, vuông vắn, xinh xinh.

-        Quà cơ à? Gì thế?

-        Có chi đâu cô. Chút xíu…

Quốc Lan đi rồi, Trang ngồi nhìn cái hộp xinh xẻo, mỉm cười. Cậu bé có cái gì đó rất ấn tượng. Chị bỏ cái hộp nhỏ, rất nhẹ vào túi xách rồi khóa cửa phòng. Chiều muộn rồi.

Về nhà, Trang quên bẵng món quà của Quốc Lan, cho đến sang hôm sau, soát lại các thứ cần thiết đi làm, chị mới nhìn lại cái hộp nhỏ xíu và mở ra. Tự cười một mình với cái tính tỉ mẩn của cậu bé, bỗng Trang giật mình: tiền!

Không thể đợi Quốc Lan, Trang nhờ người gọi điện bảo cậu đến cơ quan. Nó có vẻ bẽn lẽn thường tình, khiến Trang bình tĩnh lại:

-        Quốc Lan có rảnh không?

-        Dạ… cháu chờ đến ngày bảo vệ luận văn…

-        Cô muốn giao cho cháu viết thử một đề tài.

Dường như nhận ra điều gì đó, Lan cúi xuống nhìn ly nước, giọng rất nhỏ:

-        Cô cứ giao cho cháu.

-        Cô muốn cháu viết một phóng sự về tâm trạng của lớp sinh viên sắp ra trường trong việc tìm việc làm. Cháu thử suy nghĩ xem…

-        Vâng! Cháu sẽ thử cố.

-        Thế nhé. Lan về đi…

Khi cậu bé đứng dậy sắp đi ra, làm như sực nhớ, Trang gọi lại:

-        À này. Cô cũng có món quà này tặng lại cháu…

Trang đưa cái hộp hôm qua của nó, được bọc bằng 1 tờ giấy trắng bên ngoài. Thấy nó ngần ngừ, mân mê cái hộp đứng tần ngần, Trang cười nghiêm:

-        Cháu có biết trong đó có cái gì không?

-        Dạ… biết!

-        Cháu đem về đi. Cô biết nhà cháu ở nông thôn. Nếu có trồng cây ăn trái, cho cô xin 2 trái bưởi là được rồi…

Không thấy Quốc Lan trở lại xin việc, cũng không thấy bài nó gửi. Thỉnh thoảng Thu Trang vẫn nhớ đến cậu bé ấy. Cho đến một ngày… 4 năm sau.

Trong khi Trang đang vất vả đẩy cái xe bị bể bánh của mình tìm chỗ vá, Quốc Lan xuất hiện:

-        Cháu chào cô!

-        Ồ…

-        Cô để cháu.

Nó dẫn cái xe vào tiệm nói mấy câu rồi quay ra:

-        Cháu mời cô uống nước, chờ chút xíu xe vá xong.

Thu Trang nhìn nó:

-        Cháu làm gì ở đây? Vá xe à?

-        Không cô ạ. Cháu làm bên cạnh. Sửa chữa và bảo trì máy tính.

Trang lặng lẽ uống nước và nhìn sang bên của hiệu. Quốc Lan bất ngờ hỏi:

-        Sao cô không hỏi cháu: vì sao không trở lại chỗ cô?

-        Cô muốn để cháu tự nói.

-        Cô tin cháu thế sao? Quả thật cháu không còn muốn làm báo nữa.

-        Vì cô à?

-        Cháu đã hiểu cô. Vì thế cháu không muốn chẳng may một lúc nào đó thấy cô khác đi. Và ngược lại…

-        Sao?

-        Cháu cũng không muốn cô cứ phải nhìn thấy cháu như một thằng tồi…

Trang lấy tờ giấy bạc 50 ngàn đưa cho Quốc Lan:

-        Cháu trả tiền vá xe hộ cô. Trả cả tiền nước nữa.

Cậu ta – giờ đã là một người đàn ông thực thụ – nhìn Trang rồi cầm lấy tiền, nói:

- Cháu cứ tưởng mình cháu là người lạc lõng, nào ngờ cả cô nữa.

Trang cười:

- Còn hai trái bưởi của cô đâu?

11-7-2010

(Trước trận 3 -4)



Thiết Ngưng viết văn xuôi, truyện ngắn, tiểu thuyết.

Xin trích một đoạn văn của Thiết Ngưng:

“…Kiều ôm thằng Hữu. Thằng Hữu cảm thấy Kiều ôm rất chặt, tim nó đập mạnh hơn.

Kiều buông thằng Hữu ra, ghếch chân lên sập, chống tay nằm nghiêng, đưa mắt nhìn thằng Hữu nói:

- Lên đi chứ.

Thằng hữu cũng ghếch chân lên sập. Kiều bắt đầu cởi cúc áo.

Thằng Hữu cũng cởi cúc theo.

Kiểu cởi hẳn áo.

Thằng Hữu cũng cởi áo.

Kiều nằm xuống kéo cái chăn đơn đắp lên người mình, rồi vén chăn bảo thằng Hữu chui vào chăn.

Thằng Hữu chui vào chăn, sờ thấy cặp đùi Kiều để trần. Cặp đùi để trần của Kiều chà vào quần thằng Hữu. Kiều nói:

- Sao mày không cởi quần ra mà chỉ cởi áo, không muốn chơi à? Đã nói rồi thôi.

- Thế này thôi, đắp chăn cởi quần hay không thì ai nhìn thấy. Thằng Hữu nói.

Không phải là để cho ai nhìn, mà để chúng mình chơi. Đây là chuyện của hai ta.

Thằng Hữu vẫn không chịu cởi. Kiều giúp nó cởi dây rút. Thằng Hữu nói:

- Đừng cởi, Kiều làm buồn lắm. Để em tự cởi.

Kiều sờ khắp người thằng Hữu đang trần truồng. Thằng Hữu nói:

- Rồi sao nữa?

Kiều nằm ngửa nói:

- Tao nằm thế này, mày phải làm gì lẽ nào không biết? Chuyện chó mèo cũng biết làm.

Thằng Hữu thoáng hiểu, nhưng nó cứ nằm ngử bất động, hai tay kẹp chặt.

Kiều sờ soạng khắp người thằng Hữu, sờ đến một chỗ bỗng tay Kiều dừng lại, hỏi:

- Mày thử nghĩ xem, tại sao chỗ này của mày lại thừa ra, mà của tao lại không có? Tại sao lại thừa ra, tại sao lại không có? Tao nói mà mày vẫn không biết à? Đồ ngu, ngu chết đi được! Sau này liệu tao còn cần máy nữa không?

Kiều vừa nói, tay vẫn ấp vào chỗ ấy của thằng Hữu, thằng Hữu thấy chỗ ấy của nó có bàn tay của Kiều; Kiều lật người thằng Hữu lại…”

(Mùa Hái bông)

(Kiều là cô bé 15 tuổi, còn Hữu là chú bé 10 tuổi)

“Chúng tôi sang một gian khác, tôi lột hết áo quần của Hoà ra, tôi cũng cởi hết, vào thật sâu, cho đến khi chúng tôi biến thành hai con khỉ bằng đất, chúng tôi trần trưồng lấm lem ngồi ở giường, đầu óc tôi cảm thấy Hoà thật đáng thương. Nhưng Hoà lại tỏ ra thoả mãn, hai bầu vú lấm lem vẫn vểnh lên trước ngực, lúc quay bên này, lúc ngoắt bên kia…”

(Đối diện – truyện ngắn)

…

Còn nhiều đoạn như thế lắm.

Rất may cho Thiết Ngưng là chị sinh ra ở Trung Quốc. Ở đât nước tôi mà viết như thế chắc chắn là bị nhà quản lý lên án, bị báo chí “chân chính” chế biến để tiêu hoá rồi, làm gì có chuyện được giữ chức Chủ tịch Hội nhà văn và ung dung vào ngồi ghế đại Lễ Đường Nhân dân Trung Nam Hải với tấm thẻ: Uỷ viên dự khuyết Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc?

Làm nhà văn ở một nước lớn cũng sướng thật!

Ngả mũ! Ngả nón!

Tôi lại đọc bài khác thấy nhà báo phê phán “nude từ thiện”. Ấy là các cô gái sẵn có sắc, có đùi, có bướm… tụt quần ra để làm đủ thứ, trong đó lại đi “làm từ thiện”. Thứ đó gọi là hợm gì? Tôi tạm đặt là “hợm đùi, hợm… vú”.

Còn có lọai hợm gì nữa nhỉ?

Tôi đem chuyện này ra quán cà phê, nói chuyện với một anh cựu nhà báo, lớn tuổi hơn tôi, từng làm báo với nhau, giờ anh về hưu. Anh nghe xong, mỉm cười:

- Cậu nghe câu chuyện này nhé?

Có ba người phụ nữ. Bà A: tắt kinh; Bà B: tiền mãn kinh: Bà C (chị C) “còn trong đội tuyển”, ngồi tranh luận  với nhau. Đề tài cũng rất … hấp dẫn: dương vật được cấu tạo bằng gì? Vì “cùng một sự vật tồn tại nhiều góc nhìn khác nhau” nên:

- Bà A : bằng thịt!

- Bà B: bằng gân.

- Chị C: bằng xương.

Cuộc tranh luận bất phân thắng bại. Đến nỗi, các bà phải nhờ đến… quan tòa. Quan “phụ mẫu chi dân” là một người thanh liêm, từng trải, nhận xử vụ này. Lần lượt ông cho gọi các “đương sự” vào phòng kín để… giám định bằng thực tế của…chính quan, cho nó khách quan.

Bà A vào trước. Sau khi “kiểm tra”, nhìn quan hớn hở: “Bẩm quan, “nó” bằng thịt đấy ạ. Quan gật đầu, bảo mõ tòa: “Ghi vào: bằng thịt!”.

Kế đến bà B. Bà B: thưa quan lớn, đây là gân chứ ạ? Quan gật đầu: “Mõ tòa đâu, ghi lại: “bằng gân”.

Người sau cùng là chị C. Chị này còn trẻ, lại nóng nảy, xông ngay vào… giám định quan lớn.  C “thao tác” vài cái, nhìn vào đôi mắt lim dim của quan tòa mà hỉ hả: “Chả bằng xương thì bằng gì đây? Thưa quan!”. Quan tòa gật đầu, nhìn sang anh mõ tòa: Bằng xương chứ gì nữa mà không ghi biên bản?!”.

Tóa phán: Cả 3 đều đúng!

Tôi nhìn ông bạn, lắc đầu:

- Bịa quá!

- Nhưng mà cái ông quan tòa “của tớ” cũng là một tay hợm… Là-vì-rằng-thì-là y tưởng y có quyền nói, thì nói gì cũng được. Đó là bệnh hợm…

- Hợm gì?

- HỢM MÉP!